سه شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۷ - ساعت ۱۷:۵۸

لوله بازکنی - تخلیه چاه

مشاوره رایگان و خدمات 24 ساعته
گردش آب در طبیعت چگونه است؟
چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۴

گردش آب در طبیعت چگونه است؟

چرخه آب , فاضلاب  گردش آب در طبيعت آب موجود در كره زمين از درياها و اقيانوس‌ها منشاء گرفته است كه در اثر تبخير و صعود به طبقات بالاي جو به شكل نزولات آسماني به خشكي‌ها برگشته و پس از تغييرات مختلفي مجددا به درياها مي‌ريزد و اين چرخه همچنان تكرار مي‌شود. حجم آبهاي موجود در كره زمين 1370 ميليون كيلو

چرخه آب , فاضلاب 

گردش آب در طبيعت

آب موجود در كره زمين از درياها و اقيانوس‌ها منشاء گرفته است كه در اثر تبخير و صعود به طبقات بالاي جو به شكل نزولات آسماني به خشكي‌ها برگشته و پس از تغييرات مختلفي مجددا به درياها مي‌ريزد و اين چرخه همچنان تكرار مي‌شود. حجم آبهاي موجود در كره زمين 1370 ميليون كيلومترمكعب تخمين زده شده است كه 73% سطح كره خاكي را مي‌پوشاند و بخش اعظم آن را آبهاي شور درياها و اقيانوس‌ها تشكيل مي‌دهد.

مقدار آبهاي شيرين رودخانه‌ها ، درياچه‌ها و ذخائر زيرزميني حدود 1 ميليون كيلومتر مكعب برآورد مي‌شود. ميزان يخ‌هاي موجود در قطبين زمين معادل 25 ميليون كيلومتر مكعب آب شيرين مي‌باشد و بالاخره اتمسفر زمين حدود 50.000 كيلومتر مكعب آب بصورت ابر و رطوبت دارا مي‌باشد.

در اثر گرماي تابش نورخورشيد بر سطح درياها ، درياچه‌ها  ،رودخانه‌ها و جنگلها و مردابها بخار آب متصاعد و در ارتفاعات فوقاني جو در اثر سرما اشباع شده و بصورت برف و باران مجدداً به زمين بر مي‌گردد ميزان نزولات جوي ساليانه بالغ بر 120.000 كيلومتر مكعب محاسبه شده است. قسمتي از آن آبهاي جاري را بوجود مي‌آورد كه بصورت رودخانه به درياها مي‌ريزد. در حدود نصف نزولات آسماني در سطح زمين تبخير شده به همراه آبهاي حاصل از تعريق گياهان و حيوانات به جو بر مي‌گردد و در حدود يك چهارم اين نزولات در زمين نفوذ كرده و ذخائر آبي زيرزميني را بوجود مي‌آورند.

مقداري از اين بارشها نيز بصورت برف دائمي‌قطبي و يا يخچالهاي طبيعي در مناطق مرتفع كوهستان باقي مي‌مانند.

1- توسعه چاه (Development of wells) در زمينهاي آبرفتي

هدف از توسعه و شستشوي چاه، حذف مواد دانه‌ريز لايه آبدار در مجاورت و حريم ديواره چاه بمنظور بالا بردن نفوذپذيري لايه و ايجاد سهولت براي كمك به جريان آب از درون لايه به داخل چاه مي‌باشد. در زمينهاي آبرفتي كه از مخلوط دانه‌هاي ريز و درشت تشكيل شده‌اند، فضاهاي خالي بين دانه‌هاي درشت توسط دانه‌هاي ريز اشغال شده و در نتيجه نفوذپذيري لايه كم مي‌گردد. حال چنانچه بتوانيم نفوذپذيري بخشي از لايه‌هاي درشت‌تر را افزايش دهيم، آبدهي چاه افزايش مي‌يابد. در اثر اين عمل تمامي دانه‌هاي ريز كه قطرشان از دانه‌هاي درشت در بر گيرنده آنها حداقل 5/4 برابر كوچكتر باشد مي‌توانند از فضاهاي خالي بين دانه‌ها عبور نمايند. اگر قطر دانه‌هاي ريز d و دانه‌هاي درشتD باشد مي‌بايد D>4.5d گردد. در اثر اجراء عمليات توسعه، منافذ مجاور ديواره چاه كه در اثر حفاري مسدود شده و يا از بين رفته‌اند باز مي‌شوند. خروج ذرات ريز سيلت و ماسه در جريان عمليات توسعه و عدم ماسه دهي چاه در دوران بهره‌برداري باعث تثبيت ديواره چاه و با عدم ايجاد غار و حفره موجب جلوگيري از سقوط و ريزش ديواره‌ها و نهايتاً حفظ لوله‌ها و چاه مي‌گردد. توسعه به دو روش طبيعي و مصنوعي انجام مي‌شود.

 

1-1-توسعه طبيعي چاه

خاص زمينهاي آبرفتي آبدار متشكل از مخلوط دانه‌هاي ريز و درشت مي‌باشد .در اين روش بعد از خاتمه حفاري و لوله‌گذاري جدار به كمك پمپاژ و يا سنبه زني، دانه‌هاي ريز ماسه و سيلت از عرض شكافهاي لوله مشبك عبور كرده و وارد چاه مي‌شود و دانه‌هاي درشت‌تر در پشت لوله اسكرين باقي مي‌مانند و بدين ترتيب يك دانه‌بندي طبيعي از درشت به ريز با دور شدن از جدار چاه در داخل لايه آبده بوجود مي‌آيد كه وسعت آن تابعي از قدرت مكش پمپ خواهد بود.

اين فيلتر طبيعي ايجاد شده داراي دانه‌بندي يكنواخت‌تر با نفوذپذيري بيشتر و فاقد ذرات ريز شن و ماسه مي‌باشد. چنين چاه توسعه يافته‌اي در زمان بهره‌برداري داراي آبدهي بيشتر و افت سطح آب كمتر مي‌باشد. اگر اندازه عرض شبكه‌هاي لوله جدار مشبك خيلي كوچك باشد ذرات ريز نمي‌توانند از ميان آن عبور كنند و در نتيجه عمل توسعه طبيعي چاه انجام نمي‌گردد. بنابراين اندازه شبكه‌ها متناسب با دانه‌بندي لايه آبده تعيين مي‌گردد.

در حالت ديگر از توسعه طبيعي ميتوان مخلوطي از دانه‌هاي شن (گراول) نسبتاً درشت و يكنواخت و در بعضي موارد غير يكنواخت را در اطراف لوله مشبك ريخته و سپس عمليات شستشو و توسعه طبيعي را انجام داد. دانه‌هاي شن از نوع رودخانه‌اي گرد شده و حتي‌الامكان از جنس سنگهاي سيليسي مي‌باشد و لايه‌اي به ضخامت حدود 8 اينچ با نفوذپذيري بيشتر در اطراف لوله بوجود مي‌آورد. با اجرا عمليات توسعه طبيعي، ذرات دانه ريز موجود در بين دانه‌هاي درشت‌تر لايه آبدار از لابلاي دانه‌هاي شن ريخته شده عبور كرده و با جريان آب وارد چاه مي‌شود. در نتيجه عمل جورشدگي (Sorting) طبيعي زمين در پشت فيلتر شني ريخته شده بوجود مي‌آيد. به اين لايه شن ريخته شده سازند تثبيت كننده (Formation stabilizer) مي‌گويند. اولين هدف توسعه، از بين بردن آثار منفي ناشي از اجراء عمليات حفاري بر روي نفوذپذيري لايه آبدار در مجاورت چاه حفاري شده مي‌باشد. نفوذ گل حفاري در خلل و فرج لايه خصوصاً زمينهاي آبرفتي ريزدانه مي‌تواند آبدهي چاه را با خطر جدي روبرو كند. همچنين در روش حفاري ضربه‌اي كابلي، حفاري همراه با لوله‌گذاري در زمينهاي ريزشي و پايين بردن لوله جدار به كمك ضربه و در نتيجه چسبيدن آن به ديواره چاه باعث فشردگي رسوبات و كاهش تخلخل آنها مي‌گردد. بطور كلي تخلخل طبيعي دانه‌هاي زمين حداكثر مي‌باشد كه در اثر جابجايي در مجاورت مته حفاري، كاهش يافته و در نتيجه آبدهي نقصان مي‌يابد هدف توسعه از بين بردن لايه كيك گل حفاري از روي ديواره چاه و توسعه و شستشوي لايه بفاصله دورتري از محور چاه مي‌باشد. نتيجه نهايي توسعه ايجاد يك دانه‌بندي تدريجي از ريزدانه به درشت دانه در جهت و امتداد از داخل لايه به طرف جدار چاه خواهد بود.

 

1-2- توسعه مصنوعي چاه

در زمينهاي ماسه‌اي ريزدانه يكنواخت از طريق ريختن شن رودخانه‌اي گرد شده دانه نخودي تميز در اطراف لوله‌هاي جدار مشبك (Screen) و انجام عمليات توسعه به كمك پمپاژ و يا سنبه زني، ميتوان نفوذپذيري لايه اطراف چاه را افزايش داد و از ورود ماسه به داخل چاه جلوگيري كرد. حداكثر و حداقل ضخامت شن ريخته شده بين 3 تا 8 اينچ مي‌باشد. اگر اندازه دانه‌هاي گراول ريخته شده بزرگ باشد با ورود و جايگزيني دانه‌هاي ماسه در درون فضاهاي خالي بين دانه‌هاي گراول، نفوذپذيري كاهش يافته و عمل توسعه بخوبي انجام نمي‌گيرد با تغييرات شدت و سرعت حركت آب، ذرات ريزماسه وارد چاه شده و بهنگام بهره‌برداري از چاه آب توأم با ماسه استحصال مي‌شود.

اسكرين مورد استفاده در اين چاهها بايد شكافي به شكل (V) داشته باشد تا آب متلاطم درون چاه بهنگام انجام عمليات توسعه از طريق آن مستقيماً وارد خلل و فرج فيلتر شني شده و بهنگام بازگشت به درون چاه ذرات موجود در بين دانه‌هاي گراول را به درون چاه وارد كند. چنانچه قطر ذرات ماسه‌اي با دانه‌بندي يك شكل يكنواخت برابر 3/0 ميليمتر باشد بزرگي شبكه‌اي كه بتواند جلوي ورود اين ذرات را به داخل چاه بگيرد بايد حداكثر 25/0 ميليمتر گردد. چون ايجاد چنين شبكه‌هايي عملاً امكان ندارد لذا ميتوان يك لايه از دانه‌هاي گراول به قطر 4 برابر ذرات مذكور يعني قطر 2/1 ميليمتر در اطراف لوله مشبك كه اندازه عرض شبكه‌هاي آن 1 ميلي‌متر است قرار داد. اين نوع توسعه را Gravel packing گويند اگر چنين لوله‌اي در دسترس نباشد ميتوان يك لايه جديد از شن كه قطر دانه‌هاي آن 4 برابر قطر دانه‌هاي قبلي يعني 8/4 ميلي‌متر باشد در اطراف لوله مشبك ريخت و در اينصورت عرض شبكه‌ها مي‌تواند حدود 4 ميليمتر باشد.

براي صرفه‌جويي در هزينه‌هاي حفاري و تهيه شن، حداقل ضخامت فيلتر شني يعني 3 اينچ را در نظر مي‌گيرند. بدين ترتيب قطر چاهي با لوله جدار 12 اينچ مي‌بايد 18 اينچ باشد و اگر احتياج به دو لايه فيلتر باشد قطر حفاري 22 اينچ خواهد بود.

براي انتخاب اندازه دانه‌هاي شن از فرمول زير استفاده مي‌كنند.

5/4= قطر 50 درصد از دانه‌هاي شن
قطر 50 درصد از دانه‌هاي لايه‌ آبدار

براي مثال اگر قطر 50 درصد از دانه‌هاي لايه آبداري 35/1 ميليمتر باشد. قطر دانه‌هاي فيلتر شني بايد 6 ميليمتر انتخاب گرد.

5/4= قطر 50 درصد از دانه‌هاي شن
35/1

ميليمتر 6= 35/1 × 5/4 = (قطر 50 درصد دانه‌هاي فيلتر شن)

 

1-3- تعيين دانه‌بندي لايه آبدار

براي اين منظور از الك‌هاي با نمره 1 تا 200 استفاده مي‌شود.

براي مثال اگر از 1000 گرم نمونه مقدار 250 گرم آن روي الك نمره 15 و 350 گرم روي الك نمره 30 و 400 گرم روي الك نمره 50 باقي بماند معلوم مي‌شود كه 25% از  اينچ و 35% از  اينچ و 30% از  اينچ بزرگتر مي‌باشند. با توجه به منحني درصد دانه‌هاي نمونه كه از الكهاي مختلف عبور كرده‌اند بدين شرح است:

الك نمره  اينچ     95% ،  الك نمره  اينچ     90%، الك نمره  اينچ    45%،

الك نمره  اينچ    2% ، الك نمره  اينچ    0

 

1-4- تعيين اندازه شبكه‌ها براي توسعه لايه آبدار

براي انجام توسعه با توجه به نتيجه آزمايش دانه‌بندي لايه، اندازه شبكه‌ها بگونه‌اي تعيين مي‌گردد تا مقدار مشخصي از دانه‌ها از آن عبور كرده و بقيه باقي بمانند درصد دانه‌هاي عبوري از شبكه بايد بين 40 تا 85 درصد باشد چنانچه بيش از 85 درصد دانه‌ها بتواند از درون شبكه‌ها عبور نمايد احتمالاً ماسه دهي چاه در طول دوره بهره‌برداري ادامه خواهد يافت و اگر كمتر از 40 درصد دانه‌هاي ريز وارد چاه گردند عمل توسعه بطور كامل انجام نشده، قابليت نفوذپذيري افزايش نيافته و در نتيجه مقدار افت آب در چاه همچنان در حد زياد باقي مي‌ماند.

براي تعيين مشخصات شبكه‌ها از دو عامل اصلي ضريب همشكلي (Uniformity Coefficient) و اندازه موثر دانه‌ها (Effective Grain) استفاده مي‌گردد.

ضريب همشكلي يك نمونه از تقسيم اندازه قطر 60% دانه‌ها (D60) بر اندازه قطر 10 درصد دانه‌ها (D10) حاصل مي‌شود. براي مثال چنانچه قطر 60% دانه‌ها 3 ميلي‌متر و 10% دانه‌ها 0.5 ميليمتر باشد ضريب هم‌شكلي عبارتست از:

اندازه قطر 10% دانه‌ها را (D10) اندازه‌ موثر دانه‌ها مي‌نامند.

براي تعيين مشخصات شبكه‌ها علاوه بر استفاده از روابط فوق بر اساس تجارب شخصي مهندسين ناظر توصيه شده كه در سازندهاي ريزدانه نيمه متراكم نظير آبرفتهاي رس‌دار اگر مقدار ضريب هم‌شكلي بزرگتر از 3 باشد 75% دانه‌ها و در صورتيكه كوچكتر از 3 گردد 60% دانه‌هاي ريز بتوانند از شبكه‌هاي لوله وارد چاه شوند.

در سازندهاي آبرفتي سست بدون سيمان اگر ضريب هم‌شكلي از 3 بزرگتر باشد 60% و چنانچه كوچكتر از 3 گردد 40% دانه‌ها بايد بتوانند از ميان شبكه‌ها عبور نمايند.

 

1-5- توسعه به كمك پمپاژ بيش از ظرفيت و بازشويي چاه

براي انجام توسعه سفره آبي از وسايل مكانيكي، مواد شيميايي و يا وسايلي كه بتواند رسوبات ريزدانه لايه آبدار (اكيفر) را خارج نموده به جريان آزاد و راحت آب به درون چاه كمك نمايد، استفاده مي‌گردد. پمپاژ چاه بيش از ظرفيت آبدهي لايه (Over pumping) سبب مي‌گردد كه افت آب در داخل چاه به حداكثر رسيده و آب از پايين‌ترين نقطه با حداكثر هد (Head) يا ارتفاع از چاه خارج گردد. در اثر اين عمل رسوبات ريزدانه ماسه و شن درون لايه آبدار از طريق شبكه‌هاي لوله جدار وارد چاه شده و بوسيله پمپ آب به بيرون منتقل مي‌گردد.

ممكن است ذرات ريز ماسه در فضاي بين دانه‌هاي درشت لايه آبدار و يا دانه‌هاي گراول تثبيت كننده ايجاد پل نموده و سفره كاملاً توسعه نيابد براي رفع اين مشكل لازم است همزمان با عمل پمپاژ، آب چاه متلاطم گردد كه امكان پذير نمي‌باشد. به دليل گراني پمپ و لوازم پمپاژ براي نصب در اعماق زياد و استهلاك شديد قطعات دروني آن توسط ماسه در جريان پمپاژ قوي و بروز مشكل پل‌بندي ذرات دانه ريز، استفاده از اين روش در چاههاي كم عمق با آبدهي پايين مقدور مي‌باشد و در چاههاي عميق با آبدهي زياد فاقد كارايي مفيد بوده و ضمناً توجيه اقتصادي ندارد.

 

1-6- توسعه به روش شستشوي چاه

توسعه به روش شستشوي چاه شامل كليه شيوه‌هاي ايجاد تلاطم و آشفتگي در چاه به منظور جلوگيري از پل بندي ذرات و استخراج مواد دانه‌ريز لايه آبدار براي افزايش نفوذ‌پذيري و بازدهي چاه بشرح ذيل مي‌باشد.

 

1-6-1- آبكشي متناوب از چاه

بوسيله پمپ توربيني شافت و غلافي از طريق كلاج زدن متناوب موتور همراه با آبكشي متناوب از چاه صورت مي‌گيرد. در اين روش ابتدا پمپ با كمترين ظرفيت خود شروع به كار مي‌كند و بتدريج دور آنرا زياد مي‌نمايند تا با حداكثر دور بيشترين افت آب بوجود آيد. در اين حالت، حركت پمپ را متوقف كرده (كلاج زدن) و اجازه مي‌دهند تا آب موجود در لوله‌هاي آبده با سرعت از داخل پمپ به درون چاه تخليه گردد. اين عمل سبب خروج آب برگشتي پمپ از داخل شبكه‌ها به درون فضاي موجود در بين دانه‌هاي گراول و همچنين سازند آبدار مي‌گردد. با شروع مجدد پمپاژ ذرات ريزدانه به داخل لوله مشبك مكيده شده و با جريان آب توسط پمپ از چاه خارج مي‌شود.

 

1-6-2- شستشو و توسعه چاه بوسيله پمپ گل

درخاتمه حفاري با روش دوراني مستقيم يك لايه از گل حفاري (كيك حفاري) و در سيستم حفاري معكوس كه با آب صاف انجام مي‌شود يك لايه از رسوبات ريزدانه لايه‌هاي حفاري شده بر روي ديواره چاه تشكيل مي‌گردد. اين لايه به علت نفوذ در فضاي بين دانه‌ها و مسدود نمودن آنها، از آبدهي چاه بشدت مي‌كاهد. لذا ضروري است بلافاصله بعد از خاتمه حفاري نسبت به شستشوي اين لايه با تزريق آب صاف توسط پمپ گل دستگاه حفاري اقدام گردد. براي اين كار بعد از نصب لوله جدار و شن ريزي (گراول پكينگ) سوزنها را تا انتهاي چاه پايين داده و آب صاف را توسط پمپ گل از درون سوزنها در چاه تزريق مي‌كنيم. با نصب يكعدد پكرلاستيكي در دهانه لوله جدار از خروج آب تزريق شده به بيرون چاه جلوگيري مي‌نماييم و در نتيجه آب تزريق شده از طريق شبكه‌ها وارد فضاي بين دانه‌اي گراول شده و از حد فاصل ديواره چاه و لوله جدار بطرف بالا حركت مي‌كند و بدين ترتيب رسوبات تشكيل شده بر روي ديواره را شسته و به بيرون منتقل مي‌كند. اگر در شستشوي گل حفاري وقفه چند روزه بوجود آيد ضروري است از پودر پلي‌فسفات سديم براي متفرق كردن گل بنتونيت سفت شده بر روي ديوار چاه استفاده نمود.

 

1-6-3- شستشو و توسعه به كمك هواي فشرده

توسعه چاه به كمك تزريق هواي فشرده به دو روش شستشوي باز و شستشوي بسته صورت مي‌گيرد. در روش بسته هواي فشرده از طريق دو لوله فولادي داخل هم يكي حدود يك متر كوتاهتر و بقطر حدود سه چهارم اينچ و ديگري بلندتر بقطر حدود 5 اينچ به درون چاه تزريق مي‌شود. اين دو لوله در درون لوله جدار تا عمق 60 الي 70 درصد طول آن در زير سطح آب و يا تا نزديك لبه فوقاني اسكرين نصب مي‌گردد.

دهانه فوقاني لوله جدار بوسيله يك صفحه با سوراخهايي براي ورود لوله‌هاي هوا و تخليه آب پمپاژي، مسدود مي‌گردد هوا از طريق لوله باريكتر وارد چاه شده و آب گل‌آلود چاه را با فشار از درون لوله تخليه 5 اينچ به بيرون چاه مي‌ريزد. اين موضوع سبب پائين رفتن سطح آب چاه تا لبه پائيني اين لوله مي‌شود در اين هنگام تزريق هوا را متوقف نموده و تا بالا آمدن سطح آب در درون چاه صبر مي‌نمايند. با بالا آمدن سطح آب در چاه هواي فشرده را از بيرون لوله‌هاي تداخلي و از بخش فوقاني چاه وارد لوله جدار مي‌كنيم فشار اين هوا بر سطح آب درون چاه موجب پايين رفتن آب و ورود آن به داخل لايه‌هاي زمين از طريق شبكه‌هاي لوله اسكرين مي‌گردد. هنگاميكه سطح آب چاه به زير لبه لوله تخليه آب و گل برسد هواي تزريقي از طريق اين لوله از چاه خارج مي‌شود و در نتيجه سطح آب در اين محل ثابت مي‌ماند حال تزريق هوا از دهانه لوله جدار را قطع و مجدداً تزريق هوا از طريق لوله سه چهارم اينچ را آغاز مي‌كنيم تا آب گل‌آلود همراه با ماسه را كه از درون لايه‌ها خارج شده به بيرون پمپاژ كند. با تكرار اين عمل ذرات ماسه از درون لايه‌ها خارج شده و چاه توسعه مي‌يابد. در شستشو به روش تزريق هواي فشرده در لوله جدار دهانه باز، ابتدا چاه را توسط گل كش تميز مي‌نمايند. يك لوله فولادي بقطر حدود هشت اينچ در داخل چاه تا يك متري كف اسكرين نصب مي‌نمايند. لوله هوا را از درون آن تا كف اسكرين پايين برده و جريان هواي فشرده را برقرار مي‌كنند. در اين هنگام آب درون چاه بشدت متلاطم شده و بعد لوله هوا را حدود 3 متر بالا كشيده و در نتيجه آب گل‌آلود درون لوله اسكرين با فشار از داخل لوله تخليه 8 اينچ به بيرون چاه مي‌ريزد. اين عمل را آنقدر تكرار مي‌كنند تا آب خارج شده از چاه تقريباً فاقد شن و ماسه باشد. حال لوله‌ها را حدود سه متر بالا كشيده و اين عمل را در طول اسكرين آنقدر تكرار مي‌كنند تا لايه در برگيرنده آن كاملاً از ماسه‌هاي ريز عاري شود و بدين وسيله عمل توسعه چاه در امتداد سطح لوله اسكرين كامل شود. براي انجام توسعه به روش تزريق هواي فشرده از يكدستگاه كمپرسور هوا به ظرفيت توليد هوا معادلCFM 125 با فشار حدود (PS1) 100 الي 150 استفاده مي‌شود.

 

1-6-4- شستشو و توسعه به كمك فوران شديد آب

در اين روش با استفاده از يك قطعه لوله ته بسته بقطر 2 يا 4 اينچ كه داراي 4 سوراخ بنام انژكتور به قطر يك چهارم تا يك دوم اينچ در دو امتداد عمود بر هم مي‌باشد آب را با فشار زياد به طريقه جت (Jet) به بيرون مي‌پاشند.

اين لوله شستشو را بوسيله لوله‌هاي رابط فلزي به درون چاه و داخل لوله اسكرين مي‌فرستند و آب صاف را توسط يك پمپ فشار قوي به درون اين لوله‌ها هدايت مي‌كنند. آب پرفشار خروجي از درون شبكه‌هاي لوله‌اسكرين وارد لايه در برگيرنده شده و ذرات ريز ماسه را از درون لايه شسته و خارج مي‌كند. همچنين لايه نازك گل حفاري (كيك گل Mud cake) روي ديوار چاه با فشار آب شسته و توسط جريان آب وارد لوله‌هاي چاه مي‌شود. قطر خارجي دستگاه فوران آب حدود يك اينچ كمتر از قطر داخلي لوله جدار است. به هنگام انجام شستشو لازم است لوله شستشو را در امتداد طول اسكرين بالا و پايين كرده و آنرا بچرخانند تا تمامي سطوح لوله اسكرين و لايه در بر گيرنده آن در امتداد كل طول لوله اسكرين عاري از ماسه شده و عمل توسعه لايه بخوبي انجام شود. قطر سوراخ انژكتورها و تعداد آنها تابع قدرت پمپ تزريق آب مي‌باشد.

منبع:وبسایت شرکت حفاری برد آب